Số lượt truy cập:   573166


ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG TRÌNH HỖ TRỢ CẠNH TRANH TOÀN CẦU (GCF) THUỘC HỢP PHẦN 3 CỦA DỰ ÁN HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP (BSPS) TẠI VIỆT NAM
Hội Nghề cá Khánh Hòa - 20/05/09-09:18:57

Sáng ngày 19 tháng 5 năm 2009, tại văn phòng Hội Nghề cá tỉnh Khánh Hòa có buổi làm việc giữa lãnh đạo Hội Nghề cá tỉnh Khánh Hòa với Nhóm Tư vấn đánh giá độc lập. Thành phần Nhóm Tư vấn gồm 2 chuyên gia: Bà TS. Jutta Franz, Chuyên gia tư vấn Quốc tế và Ông Phan Mạnh Tuấn, Chuyên gia Tư vấn Trong nước. Đại diện Hội Nghề cá tỉnh Khánh Hòa có Ông Võ Thiên Lăng, Chủ tịch Hội.(Hình bên)


 Mục đích là nhằm đánh giá hiệu quả, tiến độ và các thành quả của GCF; đưa ra các khuyến nghị cụ thể để xem xét tiếp tục Chương trình GCF sau khi kết thúc giai đoạn hiện tại. Dưới đây là các câu hỏi của Nhóm Tư vấn và trả lời của Ông Võ Thiên Lăng.

Nhóm Tư vấn

        - Nhóm Tư vấn: Đề nghị ông cung cấp thông tin về lịch sử và đặc điểm của Hội Nghề cá tỉnh Khánh Hòa?

        - Trả lời:

         Hội Nghề cá tỉnh Khánh Hòa (Khanhhoa Fisheries Association - KHAFA) được thành lập từ năm 2001, trãi qua 2 nhiệm kỳ: nhiệm kỳ I từ 2001 - 2005 và nhiệm kỳ II từ 2006 - 2010. 

KHAFA là tổ chức tự nguyện của những công dân và tổ chức pháp nhân của tỉnh Khánh Hòa làm nghề nuôi trồng, khai thác, chế biến tiêu thụ và hậu cần dịch vụ nghề cá. Hội Nghề cá tỉnh Khánh Hòa được thành lập nhằm mục đích tập hợp những cá nhân và tổ chức hoạt động trong các lĩnh vực: nuôi trồng, khai thác, chế biến tiêu thụ và hậu cần dịch vụ nghề cá để hợp tác, hỗ trợ, giúp nhau về kinh tế, kỹ thuật trong sản xuất - kinh doanh, dịch vụ, nâng cao giá trị sản phẩm; phòng chống thiên tai, ngăn ngừa dịch bệnh và bảo vệ lợi ích hợp pháp, chính đáng của hội viên; góp phần phát triển nghề cá của địa phương nói chung và các cơ sở kinh tế nói riêng, từng bước cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho người làm nghề cá.

        Nhiệm kỳ I (2001 - 2005), Ban Chấp hành có 17 người, lãnh đạo của Tỉnh hội đều là cán bộ kiêm nhiệm, lúc đó tôi được bầu làm Chủ tịch, đồng thời là Giám đốc Sở Thủy sản tỉnh Khánh Hòa. Do vậy, không có ai chăm lo cho công tác của Hội.

        Nhiệm kỳ II (2006  2010), Ban Chấp hành có 19 người, ông Võ Thiên Lăng được bầu làm Chủ tịch, là cán bộ đã nghỉ hưu nên có thời gian chuyên trách cho công tác Hội.

        Chúng tôi hay nói vui với nhau là đặc điểm cơ bản của Hội Nghề cá các tỉnh ở Việt Nam, trong đó có KHAFA là “ 3 không”: không trụ sở; không có người làm; không có tiền. Thực trạng trên vẫn tồn tại mang tính phổ biến cho đến ngày nay ở các Tỉnh hội khác.

Ngày 2/7/2007, Thỏa thuận Hỗ trợ giữa Chương trình Hỗ trợ Cạnh tranh Toàn cầu cho Doanh nghiệp Việt Nam (GCF) thuộc Hợp phần 3 của Chương trình PSBS của Chính phủ Đan Mạch và KHAFA chính thức được ký duyệt. Dự án “Nâng cao năng lực Hội Nghề cá tỉnh Khánh Hòa” với tổng kinh phí là: 1.242.196.000 VND, trong đó KHAFA góp vốn đối ứng là 25% tương ứng 302.549.000VND và GCF tài trợ 75% tương ứng 939.647.000VND; dự án được thực hiện trong 2 năm từ 30/06/2007 đến 30/06/2009.

Cho đến hôm nay (19/5/2009),  tiến độ thực hiện dự án và việc giải ngân của dự án gần như đã bước vào giai đoạn kết thúc.

        Riêng đối với KHAFA, nhờ có dự án GCF, nên 2 mục tiêu: 1)Tăng cường tính đại diện của KHAFA và mở rộng mạng lưới hội viên; 2)Tăng cường năng lực quản lý của cán bộ quản lý và nhân viên của KHAFA đã đạt được kết quả mong muốn.  

        Sự thành công của dự án đã được khẳng định bởi các cơ quan quản lý Nhà nước tỉnh và Hội Nghề cá Việt Nam (VINAFIS): ông Võ Thiên Lăng, Chủ tịch Tỉnh hội được bầu là Uỷ viên Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Khánh Hòa nhiệm kỳ VIII (2009 - 2014) đại diện cho những người làm nghề cá ở tỉnh Khánh Hòa; Ban Chấp hành VINAFIS bầu làm Phó Chủ tịch Hội Nghề cá Việt Nam phụ trách các Tỉnh hội Nam Trung Bộ từ Đà Nẵng đến Bình Thuận.

Bà TS. Jutta Franz, Chuyên gia tư vấn Quốc tế

       - Nhóm Tư vấn: Đề nghị ông thông tin về các đơn vị hưởng lợi và tác động của dự án do Chương trình GCF tài trợ?

        - Trả lời:

         1/Đơn vị hưởng lợi:

         - Chính các IE dự án là người hưởng lợi đầu tiên (Doanh nghiệp, Hiệp hội);

         - Cộng đồng có hoạt động ngành nghề liên quan (Đối với Thủy sản là các hộ sản xuất cá thể, hội viên (cá nhân và tập thể); đối với du lịch là hướng dẫn viên, nhà quản lý, các hội viên cá nhân và tập thể…;

         - Cơ quan quản lý Nhà nước.

         2/Tác động của dự án do Chương trình GCF tài trợ:

         Những dự án GCF tại Khánh Hòa đã đi đúng trọng tâm của Chiến lược phát triển KT - XH của tỉnh Khánh Hòa đến năm 2010 với cơ cấu: Dịch vụ du lịch - Công nghiệp - Nông nghiệp (trong đó có Thủy sản)

         Nội dung chủ yếu của các dự án GCF tài trợ cho Khánh Hòa có những tác động tốt cho việc phát triển kinh tế của tỉnh, đặc biệt trong  2 lĩnh vực Dịch vụ du lịch và Thủy sản.    

         Tại Khánh Hòa có 13 dự án lớn do GCF tài trợ, trong đó thủy sản có 8 dự án, còn lại 5 dự án của ngành du lịch dịch vụ.

         Trong lĩnh vực dịch vụ du lịch, tập trung vào các mục tiêu: đào tạo tiếng Anh, đào tạo về công nghệ thông tin, dịch vụ tư vấn, nghiệp vụ du lịch. Trong lĩnh vực thủy sản tập trung vào các mục tiêu: nâng cao năng lực của Hội, xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản, sản xuất giống thủy sản sạch bệnh, rong nho, bao bì xuất khẩu thủy sản, cá ngừ đại dương. Những lĩnh vực trên là nhu cầu thực tiễn của các doanh nghiệp, Hiệp hội Khánh Hòa trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Nếu thành công, vì có đến 2/3 dự án mới bắt đầu triển khai vào cuối năm 2008 (tin rằng thành công) sẽ có tác dụng lớn đến ngành dịch vụ du lịch, thủy sản của tỉnh Khánh Hòa.

         Riêng dự án của KHAFA, sự thành công của dự án đã có tác động mạnh đến việc nâng cao uy tín của tổ chức Hội với cơ quan chính quyền tỉnh Khánh Hòa và các hội khác (Hội Nghề cá Việt Nam) như đã đề cập ở câu hỏi thứ nhất; năng lực của Hội được nâng lên; các dịch vụ của Hội thiết thực phục vụ cho hội viên; bắt đầu có nguồn thu từ các dịch vụ của Hội.

         Tóm lại: Tác động của dự án GCF là rất tốt. Đó là:

         - Thứ nhất, các Hiệp hội, Doanh nghiệp của Khánh Hòa nói riêng và Việt Nam nói chung đã tiếp cận được mục tiêu của Chương trình Hỗ trợ cạnh tranh toàn cầu cho Doanh nghiệp Việt Nam (GCF). Bên cạnh việc hỗ trợ Hiệp hội doanh nghiệp trong hướng dẫn tuyên truyền chính sách, GCF cũng góp phần xây dựng tính cạnh tranh của xuất khẩu Việt Nam thông qua việc nâng cao năng lực cho các nhà cung cấp dịch vụ phát triển doanh nghiệp;

         - Thứ hai, các bài học kinh nghiệm từ sự hỗ trợ của GCF tới các mô hình doanh nghiệp sẽ được chia sẻ trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

         - Thứ ba, vai trò của các cố vấn địa phương là rất tốt, đặc biệt là ông Nguyễn Anh Tuấn cố vấn địa phương tại Khánh Hòa. 

Nhóm Tư vấn và Chuyên gia GCF

       - Nhóm Tư vấn: Tính bền vững của các hoạt động sau khi Chương trình GCF ngừng cấp vốn cho dự án?

       - Trả lời:

        Tính bền vững của các hoạt động sau khi Chương trình GCF ngừng cấp vốn cho dự án, theo tôi nhận định sẽ được đảm bảo vì trong quá trình thực hiện dự án, GCF bao giờ cũng tạo ra phần cứng (trang thiết bị, công nghệ hiện đại, tiên tiến - đầu vào) và phần mềm (kỷ năng quản lý, thị trường - đầu ra) cho IE (Doanh nghiệp, Hiệp hội). Nếu IE thực hiện nghiêm túc dự án thì sự phát triển của IE sẽ bền vững (ổn định). Nói như vậy không có nghĩa là không có khó khăn, đặc biệt là đối với các Hiệp hội cần phải nỗ lực phấn đấu nhiều mới có sự phát triển bền vững tiếp theo nhất là tài chính.

       Đối với KHAFA, sau khi Chương trình GCF ngừng cấp vốn cho dự án thì KHAFA sẽ tiến hành một loạt hoạt động mà Chiến lược phát triển KHAFA đến năm 2020 (sản phẩm của dự án). Trong đó, KHAFA sẽ tập trung vào các hoạt động: nuôi sống trang Website của Hội (www.khafa.org.vn) vừa cung cấp thông tin vừa dịch vụ quảng cáo cho các hội viên tập thể; quản lý hội viên và thu hội phí (đặc biệt chú ý đến các hội viên tập thể); đào tạo thuyền máy trưởng cho hội viên và ngư dân; tăng cường dịch vụ cho các hội viên;. Với các hoạt động như trên tin chắc rằng KHAFA tiếp tục phát triển bền vững.

        - Nhóm Tư vấn: Kinh nghiệm của Quý cơ quan về quy trình nộp hồ sơ xin tài trợ và quản lý trong Chương trình GCF; quan điểm của Quý cơ quan về cách thức cải thiện Chương trình GCF để chương trình trở nên hiệu quả và thích hợp hơn?

        - Trả lời:

         Theo thống kê của GCF, tính đến nay GCF đã hỗ trợ tổng cộng 96 dự án bao gồm 4 dự án về Sáng kiến kinh doanh và thương mại quốc gia, 29 dự án với Hiệp hội doanh nghiệp và 63 dự án với các nhà cung cấp dịch vụ phát triển doanh nghiệp với các ngành đa dạng như nuôi trồng thủy sản, mây tre đan, nghề cá, nghề thủ công, du lịch, chè, hoa và rau và cũng đã cam kết tài trợ trên 115 tỷ đồng sẽ được sử dụng trước khi kết thúc dự án vào năm 2010. Qua thực tiễn của Khánh Hòa, KHAFA xin chia sẻ một số ý kiến sau:

         1/Về quy trình nộp hồ sơ xin tài trợ và quản lý trong Chương trình GCF:

         - Quy trình nộp hồ sơ xin tài trợ: GCF đã có hướng dẫn rõ ràng với quan điểm là ý tưởng dự án đề xuất là phát xuất từ IE, GCF chỉ hỗ trợ phát triển ý tưởng và giúp đở chỉnh sửa để hoàn thiện dự án. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là lãnh đạo của IE (Giám đốc doanh nghiệp hoặc Chủ tịch Hiệp hội) phải là người trực tiếp điều hành dự án thì thành công cao hơn. Việc xác định năng lực tài chính của IE cũng là vấn đề cần đặt ra. Muốn vậy, Cố vấn địa phương nên tham khảo ý kiến của cơ quan quản lý cấp trên đơn vị thực hiện (Sở quản lý chuyên ngành, Hiệp hội). Một số dự án dính đến xây dựng cơ sở hạ tầng (nhà máy nước đá sạch của Công ty TNHH Đại Dương liên quan đến quy hoạch ngành), IE chưa tham khảo ý kiến của Sở NN&PTNT Khánh Hòa, điều này sẽ khó thực hiện; mục tiêu hầu hết của các dự án thủy sản là dịch vụ cho nông, ngư dân nhưng trong các hoạt động không đề cập đến mối liên kết với Hiệp hội trong quá trình tuyên truyền, tập huấn cho nông, ngư dân mà việc này nếu chỉ để cho IE (doanh nghiệp) triển khai thì rất khó khăn (ở Khánh Hòa những doanh nghiệp đang thực hiện dự án về thủy sản đều là hội viên của KHAFA).

         - Quản lý trong Chương trình GCF:

           Có thể nói rằng, quy chế quản lý của Chương trình GCF là chặt chẽ và khá phức tạp, nếu giám đốc dự án (IE) không nắm chắc đến chi tiết của dự án thì khó hoàn thành theo yêu cầu của GCF.

 

        Qua quá trình thực hiện Chương trình GCF, KHAFA có nhận xét như sau:   

           Về ưu điểm: KHAFA nói riêng và IE khác nói chung nhận được sự giúp đở tận tình từ Cán bộ tài chính của GCF và Cô vấn địa phương (Bà Hiệp, bà Giang, ông Tuấn) hướng dẫn cách làm, nộp báo cáo tài chính, cách thức trình duyệt, nhận giảI ngân hay khi có sự thay đổi mẫu biểu, hay công văn mới đều kịp thời thông báo đến IE.

           Về tồn tại:

           - Định kỳ nên có sự gặp gỡ giữa cán bộ tài chính của GCF và IE để trao đổi, giải đáp những vướng mắc về tài chính, hạch toán các chi phí, hay các văn bản thủ tục hoàn thuế ra sao cho hợp lý  nhằm hạn chế thấp nhất sai phạm theo Thỏa thuận giữa hai bên (IE và GCF).

           - Hàng quý, các IE đều có báo cáo tiến độ thực hiện và tài chính của quý, nếu có vấn đề gì sai sót hoặc những đề xuất của IE đề nghị Cố vấn địa phương và Cán bộ tài chính của GCF kịp thời uốn nắn, giải quyết để không bị kiểm toán xử lý. Vấn đề hoàn thuế giá trị gia tăng để lại cho IE theo Thỏa thuận còn đang vướng mắc cần được tháo gỡ.

         2/Quan điểm của KHAFA về cách thức cải thiện Chương trình GCF để chương trình trở nên hiệu quả và thích hợp hơn:

         Thực trạng:

         + Về quy trình nộp hồ sơ: Tại Khánh Hòa, 29/10/2007, Đại sứ quán Đan Mạch phối hợp với UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức một Hội thảo về Chương trình GCF cho các doanh nghiệp và Hiệp hội. Tuy nhiên, tiến độ nộp hồ sơ ở Khánh Hòa rất chậm, hầu hết các dự án tài trợ của GCF được phê duyệt vào quý 4/2008.

        Tại sao xảy ra trường hợp này? Theo chúng tôi có một số nguyên nhân sau:

        - Thay đổi Cố vấn địa phương. Tại Khánh Hòa, từ năm 2007 đến 2008 đã thay đổi 3 đời, ông Tuấn là người thứ ba.

        - Việc nhận thức của các doanh nghiệp, Hiệp hội và các cơ quan hữu quan (UBND tỉnh, các Sở chuyên ngành) đối với các dự án của Chương trình GCF chưa đồng nhất.

        - Các doanh nghiệp và Hiệp hội chưa nắm được mục tiêu và các nội dung có liên quan đến Chương trình GCF (việc tiếp cận đến dự án GCF còn hời hợt).

        - Việc phối hợp giữa UBND tỉnh và GCF chưa được thông suốt về việc quản lý dự án và phê duyệt dự án, đặc biệt là cấp Sở. Điều này ảnh hưởng đến sự hỗ trợ của Sở, đặc biệt trong quy hoạch (đối với những dự án liên quan đến xây dựng cơ sở hạ tầng).          

          + Về quản lý Chương trình GCF: Khắc phục các tồn tại đã nêu ở phần trên.

        Quan điểm của KHAFA về cách thức cải thiện:

        - Tuyên truyền rộng rãi trên thông tin đại chúng về Chương trình GCF trên kênh KTV thông qua việc trao đổi giữa các IE với phóng viên KTV.

        - Phải ổn định vai Cố vấn địa phương, nắm được tình hình của địa phương.

        - Khắc phục các tồn tại như đã đề cập ở trên.

        - Tăng cường hơn nữa công tác quản lý tài chính để hạn chế tiêu cực xảy ra trong quá trình thực hiện dự án.

        - Nhóm Tư vấn: Các vấn đề và trở lực chính đối với sự phát triển của doanh nghiệp tại tỉnh nhà và trong ngành hoạt động của Quý cơ quan? Chương trình có phải là công cụ thích hợp để giải quyết một số vấn đề trên không?

        - Trả lời:

         1. Những vấn đề trở lực chính đối với sự phát triển của doanh nghiệp thủy sản tại tỉnh Khánh Hòa

        -  Nhu cầu về hỗ trợ vốn, cung cấp thông tin, tìm kiếm thị trường là nhóm nhu cầu cao nhất của các doanh nghiệp; nhóm thứ hai là nhu cầu về cung cấp nguồn nhân lực, hỗ trợ pháp lý; nhóm thứ ba là hỗ trợ kỹ thuật, hỗ trợ nâng cao năng lực chuyển giao kỹ thuật. Đó là những trở ngại đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Khánh Hòa.

       - Các doanh nghiệp chưa coi trọng công nghệ thông tin đặc biệt là kỹ năng của lãnh đạo doanh nghiệp. Theo số liệu thống kê của Sở Nông nghiệp và PTNT Khánh Hòa tại 40 doanh nghiệp vừa nhỏ chế biến thủy sản xuất khẩu chỉ có 15 doanh nghiệp có website riêng, trong đó chỉ có 3 website hoạt động số còn lại chỉ đăng ký tên miền.

       - Thiếu nguồn nguyên liệu đầu vào sạch cho các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu thủy sản.

       - An toàn vệ sinh thực phẩm nguyên liệu đầu vào của các doanh nghiệp thủy sản.

       - Rào cản thương mại (cá ba sa, tôm, gần đây là cá ngừ đại dương) hậu WTO.

         2. Những vấn đề trở lực đối với sự phát triển trong ngành thủy sản

       - Sự phát triển không bền vững nghề cá của Việt Nam, đặc biệt là nghề cá nhỏ ven bờ. Khánh Hòa có trên 10.000 chiếc tàu thuyền đánh cá, trong đó gần 70% là thuyền có công suất dưới 20CV.

        - Sản xuất manh mún, nhỏ lẻ dẫn đến chuỗi các giá trị từ nuôi trồng, khai thác đến xuất khẩu bị cắt khúc. Cần liên kết lại. Ở đây vai trò của Hiệp hội có ý nghĩa quan trọng nhằm khắc phục yếu điểm này.

          Đối với lĩnh vực khai thác xa bờ, KHAFA và Sở Nông nghiệp và PTNT được sự chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và PTNT đã tiến hành làm các thủ tục để cho ra đời Hiệp hội Cá ngừ Việt Nam (dự kiến vào tháng 6/2009). Riêng đối với nghề cá nhỏ ven bờ, KHAFA đã xây dựng dự án: “Phát triển bền vững nghề cá nhỏ ven bờ tỉnh Khánh Hòa có sự tham gia của cộng đồng” đã trình cho GCF, dự án này đáp ứng mục tiêu của GCF: “Nghiên cứu về các ngành ở địa phương do Hiệp hội đề xướng để xác định những trở ngại chính sách và tiềm năng phát triển và đề xuất các biện pháp thiết lập các chuỗi giá trị. KHAFA mong muốn được thực hiện đề xuất này vào giai đoạn II (nếu có).

        - Rào cản thương mại trong thủy sản.

  3.  Chương trình có phải là công cụ thích hợp để giải quyết một số vấn đề trên

      Theo chúng tôi, giai đoạn I của Chương trình GCF đã là công cụ thích hợp và hiệu quả cho việc khởi động và cải thiện năng lực cạnh tranh của khu vực tư nhân Việt Nam bằng cách nâng cao khả năng tiếp cận thông tin, các dịch vụ kinh doanh và các đại diện lợi ích ở dạng vi mô (trừ 5 dự án ở cấp quốc gia mang kí hiệu 3.1.1 đến 3.1.5). Cần có giai đoạn II nhằm tiếp tục phát huy thành quả của Chương trình GCF góp phần giải quyết những vấn đề tồn tại của ngành thủy sản Khánh Hòa nói riêng và Việt Nam nói chung và tất nhiên Chương trình GCF sẽ là công cụ thích hợp để giải quyết một số vấn đề nêu trên.

 


VP Tỉnh hội




CÁC TIN KHÁC
  Kết thúc dự án “Nâng cao năng lực Hội Nghề cá tỉnh Khánh Hòa”
  Thể thao Đan Mạch
  Văn học Đan Mạch
  Đại sứ Đan Mạch tại Việt Nam Peter Lysholt Hansen thăm một số doanh nghiệp thực hiện dự án GCF
  Giới thiệu dự án tài trợ của GCF của Công ty TNHH Trí Tín
  Giới thiệu Dự án: “Tăng cường sự tiếp cận của ngư dân đánh bắt cá ngừ đến dịch vụ kỹ thuật và bảo quản lạnh trên tàu đánh bắt cá” của Công ty TNHH Đại Dương
  Giới thiệu dự án: “Dịch vụ kỹ thuật và con giống bào ngư và tôm chân trắng sạch bệnh cho nông dân” của Công ty Cổ phần Thanh Thanh
TIN VẮN



Coppyright Trung tâm nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Phần mềm
Trường Đại học Nha Trang

Hội nghề cá Khánh Hòa - 04 Phan Chu Trinh (Khu liên cơ 2) - Tp Nha Trang