Số lượt truy cập:   576100


Phát triển nghề nuôi cá ngừ ở Ôxtrâylia
Hội Nghề cá Khánh Hòa - 05/09/08-08:51:07

Nguồn lợi cá ngừ giữ một vị trí quan trọng và mang lại giá trị kinh tế cao cho nghề cá thế giới. Trong những năm qua cùng với nghề khai thác, nghề nuôi cá ngừ biển khơi và đại dương đang có xu hướng phát triển nhanh trên thế giới và đang trở thành một ngành sản xuất được nhiều nước quan tâm.


Sản lượng nuôi cá ngừ của thế giới đã tăng nhanh chóng trong vòng 5 năm qua, từ 20.000 tấn năm 2001 lên 45.000 tấn trong năm 2004. Các nước có nghề nuôi cá ngừ phát triển là Ôxtrâylia, Nhật Bản, Tây Ban Nha, Mêhicô..Đối tượng nuôi chủ yếu là cá ngừ Southern Bluefin, Thunnus maccoyii; cá ngừ vây vàng, Thunnus albacares. Hình thức nuôi bằng lồng trên biển và chủ yếu là nuôi thương phẩm.

   Nghề nuôi cá ngừ ở Ôxtrâylia

         Ôxtrâylia là một trong những quốc gia có nghề nuôi cá ngừ Southern Bluefin phát triển nhất trên thế giới. Năm 1991, một trại nuôi thử nghiệm cá ngừ đại dương đầu tiên đã được xây dựng tại Thành phố cảng Lincoln, miền Nam Ôxtrâylia. Dự án này được thực hiện với sự hợp tác của các chủ tàu khai thác cá ngừ, tổ chức hợp tác nghề cá nước ngoài của Nhật Bản và chính quyền miền Nam Ôxtrâylia. Hoạt động nuôi thí nghiệm diễn ra ở các lồng bè phao trên biển (hình 1).

Hình 1: Các hoạt động nghiên cứu nuôi thử nghiệm cá ngừ ở TP. Cảng Lincoln

 Hiện nay các hoạt động nghiên cứu và nuôi cá ngừ tập trung chủ yếu ở vùng phía Nam Ôxtrâylia. Thành phố cảng Lincoln là nơi tập trung nhiều trại nuôi cá ngừ nhất. Tại đây có khoảng 15 trại nuôi cá ngừ nằm ở 18 địa điểm nuôi khác nhau. Mỗi địa điểm nuôi có diện tích từ 20 - 30 hecta, chúng phân bố ở 2 khu vực gần thành phố cảng Lincoln là phía Đông đảo Boston và đảo Rabbit với số lượng lồng bè nuôi hơn 130 chiếc.

Lồng nuôi:

Khung lồng:

       Lồng nuôi hình tròn, đường kính 30-40m, vật liệu chế tạo khung lồng bằng nhựa polyethylene đặc biệt. Vòng tròn nổi trên mặt nước và được giữ bỡi các trụ chống. Vòng lan can có độ cao khoảng 1m nằm phía trên mặt nước (có thể vịn tay vào để đi quanh lồng).

Hình 2: Hình ảnh các lồng nuôi cá ngừ ở Ôxtrâylia

Lưới làm lồng:

       Có 2 loại, lớp lưới bên trong là nơi chứa cá, thường có kích thước mắt lưới từ  60 - 90mm. Độ sâu của tấm lưới này nằm trong khoảng 12 - 20m và cách nền đáy tối thiểu 5m. Lớp lưới bên ngoài có tác dụng bảo vệ cá ngừ nuôi trước những kẻ tấn công như cá Mập, Hải cẩu. Kích thước mắt lưới bảo vệ 150 - 200mm. Tuy nhiên các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng việc thiết kế lớp lưới bảo vệ này thật sự không cần thiết và vì thế đã làm giảm được kinh phí cho hoạt động nuôi. Giá của một chiếc lồng nuôi như trên hiện nay nằm trong khoảng 80.000 - 200.000 USD.  

Hình 3: Cá ngừ trong lồng nuôi Hình 4: Lưới bảo vệ ở phía trên

          Số lượng cá ngừ thả nuôi phụ thuộc vào đường kính thực tế của lồng và không được phép vượt quá trữ lượng nuôi cho phép. Theo quy định hiện nay thì mật độ thả không quá 4 kg/1m3 nước, sản lượng nuôi dưới 400 tấn cho một vùng nuôi 30 hecta và khoảng cách giữa 2 vị trí lồng nuôi không dưới 1km.

Khai thác và vận chuyển cá ngừ con

       Cá ngừ được khai thác ở vùng biển xa bờ phía Nam Ôxtrâylia dưới các chỉ tiêu hạn ngạch rất chặt chẽ. Có 2 phương pháp được sử dụng để khai thác và vận chuyển cá ngừ con:

       Năm 1991, các nhà nghiên cứu sử dụng nghề câu cần để khai thác cá ngừ con sau đó vận chuyển trên tàu về khu vực nuôi thử nghiệm. Sử dụng phương pháp này có nhiều nhược điểm là số lượng cá ngừ vận chuyển ít và thường gây ra sự căng thẳng (stress) cho những con cá ngừ con trước khi đưa vào nuôi vỗ béo.

       Với quy mô phát triển nuôi cá ngừ công nghiệp như hiện nay thì phương pháp trên đã không còn phù hợp nữa và thay vào đó người ta sử dụng lưới vây cơ giới để khai thác cá ngừ con.

         Sau khi kết thúc quá trình vây bắt, cá ngừ sẽ được chuyển ngay qua một lồng khác nằm bên mạn tàu thông qua cổng lưới. Những con cá ngừ này sẽ được kéo về vị trí nuôi dưới tốc độ kéo tàu 1 - 2 hải lý/giờ.

Hình 5: Vây bắt cá ngừ con, Chuyển cá qua lồng nuôi

Cá ngừ đưa vào nuôi có trọng lượng 15 - 25 kg, chiều dài 90 - 120cm. Sử dụng phương pháp này đã loại bỏ được những nhược điểm như đã đề cập ở trên.

Phương pháp cho ăn và chăm sóc

        Hàng ngày cho ăn 1 - 2 lần và 6 - 7 ngày/tuần. Nguồn thức ăn chủ yếu là các loài động vật thân mềm, giáp xác và cá nhỏ (cá mòi cơm, cá nục,…). Hệ số thức ăn 10 - 15:1. Trong quá trình nuôi trọng lượng trung bình tăng từ 10 - 20 kg/con. Tỷ lệ chết nhỏ hơn 2%. Hoạt động nuôi phải tuân thủ các quy định chặt chẽ của chính phủ về môi trường, trữ lượng nuôi,… không được phép sử dụng bất kỳ một loại hóa chất hoặc kháng sinh nào trong quá trình nuôi. Việc nghiên cứu và ứng dụng nguồn thức ăn công nghiệp dạng viên ngày càng được đẩy mạnh. Đây là hướng đi quan trọng nhằm tăng hiệu quả sử dụng hệ số thức ăn. Do đó giảm được đáng kể nguồn chi phí thức ăn và tăng hiệu quả nuôi.

Thu hoạch

       Cá nuôi ở các trại này chủ yếu được tiêu thụ tại thị trường Nhật Bản dưới dạng sashimi. Phải mất thời gian từ  3-7 tháng ương nuôi cá ngừ trong điều kiện phù hợp để đạt được trọng lượng có thể bán được trên thị trường (khoảng 30 kg/con trở lên). Sau thời gian này hầu như chúng sẽ được khai thác hàng ngày để bán. Cá sẽ được giết chết nhanh chóng sau đó bảo quản trong môi trường nước biển hổn hợp nhằm hạ thấp nhiệt độ cơ thể của chúng và được đưa tới Nhật Bản tiêu thụ trong điều kiện bảo quản này. Giá bán trung bình ở các chợ bán đấu giá là 30 USD/kg. Tuy vậy giá cũng có thể lên tới 45 USD/kg.

Hình 6: Thu hoạch cá ngừ trong lồng nuôi

Hình 7: Đưa cá vào hầm bảo quản

Sản lượng nuôi

       Sự phát triển khá nhanh của nghề nuôi cá ngừ Southern Bluefin ở khu vực phía Nam Ôxtrâylia đã mang lại nguồn thu rất lớn cho các chủ trại nuôi. Nếu như trong những năm 1992/93, hoạt động nuôi chỉ đạt xấp xỉ khoảng 6 triệu USD thì năm 1999/00 giá trị đã lên tới 202 triệu USD tương đương khoảng 7.780 tấn cá ngừ sống được nuôi. Năm 2001/02 con số này là 9.245 tấn và giá trị 260,5 triệu USD. Hoạt động nuôi này đã góp phần làm tăng rất lớn số lượng và giá trị xuất khẩu cá ngừ của Ôxtrâylia.

ThS. Vũ Đình Đáp, KS. Nguyễn Xuân Trường
Viện Nghiên Cứu Nuôi Trồng Thủy Sản III




CÁC TIN KHÁC
  Thu hoạch trứng cá tầm ở Israel
  Sự cố hỏng máy tàu vỏ thép: Các bên đùn đẩy trách nhiệm
  Câu cá hồi mùa thu
  Phú Yên: Giáp tết, ngư dân trúng cá ngừ đại dương
  Đà Nẵng: Ngư dân đóng mới tàu đánh bắt xa bờ được hỗ trợ 500 - 800 triệu đồng/tàu
  MSC VÀ SỰ PHÁT TRIỂN NGHỀ CÁ VIỆT NAM
  Lịch sử MSC
  Sản phẩm cá ngừ đóng hộp chất lượng cao đầu tiên tại Philippin
  Bănglađét: Xây dựng “Chính sách Tôm Quốc gia”
  Tuần từ 9-15/8/2008: Thị trường tôm Mỹ bắt đầu giảm nhiệt khi mùa hè sắp kết thúc
TIN VẮN



Coppyright Trung tâm nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Phần mềm
Trường Đại học Nha Trang

Hội nghề cá Khánh Hòa - 04 Phan Chu Trinh (Khu liên cơ 2) - Tp Nha Trang