Số lượt truy cập:   572687


Trích Báo cáo tại Đại hội Hiệp hội cá Ngừ đại dương Khánh Hòa
Hội Nghề cá Khánh Hòa - 03/09/08-10:57:16

Tình hình khai thác, chế biến và tiêu thụ cá ngừ đại dương ở Khánh Hòa và Phương hướng, nhiệm vụ của Hiệp hội cá Ngừ đại dương Khánh Hòa nhiệm kỳ I (2008 - 2013)


Khánh Hòa là tỉnh ven biển  Nam miền Trung có 520 km đường bờ biển và 135 km đường bờ ven đảo, hơn 100 đảo lớn, nhỏ ven bờ, là những vị trí hết sức thuận lợi cho nghề cá phát triển. Khánh Hoà lại được quản lý, khai thác quần đảo Trường Sa, là điều kiện thuận lợi để vươn ra làm chủ biển khơi. Ngư dân Khánh Hoà có tinh thần cần cù, gắn bó với nghề, chịu khó học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn và ứng dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến vào sản xuất.      

        Những năm qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chính sách và cơ chế rộng mở phát triển nghề khai thác xa bờ. Cơ sở vật chất kỹ thuật, vốn, nguồn nhân lực nghề cá đều được tăng lên, nhờ đó, tiếp tục đẩy mạnh khai thác hải sản xa bờ, mở rộng thị trường xuất khẩu và tiêu thụ nội địa.

        Bước vào năm 2008, ngành thuỷ sản gặp nhiều khó khăn, thử thách. Giá xăng dầu tăng cao, đồng đôla mất giá, các sản phẩm cá ngừ không xuất được sang một số nước EU với lý do Việt Nam chưa phải là thành viên của Uỷ ban nghề cá Tây và Trung Thái Bình Dương (WCPFC). Các nước tăng cường rào cản kỹ thuật nhất là dư lượng kháng sinh là những trở ngại đối với sản xuất và xuất khẩu cá ngừ đại dương của Việt Nam.

Tình hình đánh bắt, bảo quản và tiêu thụ cá ngừ đại dương ở Khánh Hòa  

        Ngư trường khai thác cá ngừ vây vàng (Thunnuns albacares) và cá ngừ mắt to (Thunnuns obesus) trong mùa gió Tây Nam tập trung ở vùng biển khơi tỉnh Quảng Ngãi tới vùng khơi tỉnh Khánh Hoà và vùng biển phía Tây quần đảo Trường Sa. Trong mùa gió Đông Bắc cá ngừ đại dương tập trung ở vùng biển khơi tỉnh Phú Yên, Khánh Hoà, phía đông đảo Phú Quý và phía Tây quần đảo Trường Sa. Các khu vực khác năng suất cá ngừ vây vàng và cá ngừ mắt to rất thấp, thậm chí không gặp.

       Tàu khai thác: Đến 6/2008  toàn tỉnh có khoảng 104 chiếc tàu câu cá ngừ đại dương với công suất từ  90CV - 350CV, chủ yếu là ở các phường Vĩnh Phước, Xương Huân, Hòn Rớ - Phước Đồng của thành phố Nha Trang, ở các địa phương khác số lượng tàu không đáng kể.

Số lượng tàu câu cá ngừ đại dương của Khánh Hoà

(Đăng ký đến tháng 6/2008)

Số TT

Địa phương

Số lượng

(Chiếc)

Dãi công suất

(CV)

Tổng công

suất (CV)

 

Thành phố Nha Trang

 

 

 

1

Phường Xương Huân

65

90 - 340

9.047

2

Phường Vĩnh Phước

20

90 - 350

3.085

3

Phường Vĩnh Thọ

1

-

120

4

Phường Vĩnh Trường

2

90 - 320

410

5

Phường Phước Long

2

115 - 290

405

6

Phường Vĩnh Hải

1

-

100

7

Phường Vĩnh Hiệp

1

-

190

8

Phường Vĩnh Nguyên

1

-

130

9

Xã Phước Đồng

9

120 - 320

1.440

 

Huyện Vạn Ninh

 

 

 

10

Đại Lãnh

1

-

240

 

Thị xã Cam Ranh

 

 

 

11

Cam Lợi

1

-

160

 

Tổng cộng

104

90 - 350

15.327

                                              Nguồn: Chi cục BVNLTS Khánh Hoà

        Tàu chủ yếu là vỏ gỗ, dạng tàu dân gian khu vực miền Trung, nhãn hiệu máy chính Daiya, Yanmar, Mitsubishi…Do ngư trường khai thác là loại ngư trường xa bờ và các tàu thường xuyên hoạt động dài ngày trên biển nên các tàu câu cá ngừ đại dương đều trang bị các máy định vị, máy thông tin liên lạc tầm gần như Super Star, Onwa, Galaxy để liên lạc giữa các tàu với nhau, ngoài ra một số tàu còn trang bị bộ đàm tầm xa hiệu ICOM, Alinco…để liên lạc từ ngư trường về đất liền thông qua các đài duyên hải để nắm thông tin giá cả, thời tiết và các thông tin cứu nạn, cứu hộ khi có tàu gặp nạn trên biển.

Tàu khai thác cá Ngừ

        Kỹ thuật khai thác: Các tàu câu cá ngừ đại dương tại Khánh Hoà đều trang bị máy thu câu thuỷ lực, số lượng lưỡi câu của mỗi vàng câu tuỳ thuộc cỡ tàu, từ 800 - 1600 lưỡi câu tương ứng với chiều dài dây triên khoảng 40 - 60 km. Chiều dài thẻo câu khoảng 25 m được liên kết với dây triền, khoảng cách giữa các thẻo câu là 50 m. Mồi dùng để câu cá ngừ chủ yếu là cá chuồn, mực xà, cá nục. Để có mồi câu, mỗi tàu phải trang bị thêm một vàng lưới chuồn (khoảng 40 - 50 tấm lưới) để bắt cá chuồn làm mồi câu, ngoài ra một số tàu còn mua mực xà, cá nục làm mồi câu từ những tàu thuyền chuyên khai thác đối tượng này. Mỗi chuyến biển câu cá ngừ đại dương thường kéo dài từ 8 - 12 ngày, mỗi ngày tối đa 2 mẻ, thời gian ngâm câu mỗi mẻ từ 3 - 5 giờ.

       Kỹ thuật xử lý, bảo quản sản phẩm trên tàu: Tiến hành xử lý ngay trên tàu khi kéo cá lên boong tàu, dùng vật nặng (gậy, chày…) đập mạnh vào đầu cá hoặc dùng đinh nhọn, sắc đóng xuyên vào não cho cá chết ngay; dùng dao sắc rạch một đường nhỏ ở bụng cá để cắt ruột và cho ra hết máu; cắt bỏ mang, các màng nhầy và lôi toàn bộ nội tạng ra ngoài. Dùng nước biển rửa sạch máu và sạch khoang bụng, sau đó bỏ đá xay vào bụng và hốc mang cá (một số tàu cho cá vào thùng nước biển để hạ nhanh nhiệt độ thân cá sau đó mới bỏ đá xay vào bụng cá), đưa cá xuống hầm lạnh, khoảng cách giữa 2 con khoảng từ 10 - 20 cm.

       Tổ chức sản xuất: Chủ yếu là đơn lẻ. Một số chủ tàu đã tổ chức thành từng nhóm sản xuất trên cùng ngư trường để giúp đở nhau trong sản xuất, thông tin cho nhau về giá tiêu thụ sản phẩm và hỗ trợ nhau khi gặp phải sự cố trên biển.

       Công ty TNHH Trúc An là đơn vị đi đầu trong việc liên kết với các đối tác của Philippines để chuẩn bị đưa tàu câu cá ngừ đại dương Khánh Hòa sang khai thác tại vùng biển Philippines.

       Tổ chức thu mua: Việc tiêu thụ cá ngừ đại dương là một vấn đề quan trọng tác động mạnh mẽ đến nghề khai thác loài này, nên Sở Thuỷ sản Khánh Hoà (nay là Sở NN&PTNT) luôn khuyến khích, tạo mọi điều kiện thuận lợi để các đơn vị, doanh nghiệp tổ chức tốt việc mua bán cá ngừ đại dương. Hiện nay, tại Khánh Hoà có 7 công ty tổ chức thu mua cá ngừ đại dương để chế biến xuất khẩu là Công ty TNHH Hải Vương, Công ty TNHH Trúc An, Công ty TNHH Tín Thịnh, Công ty TNHH Hoàng Hải, Công ty TNHH Thịnh Hưng và Công ty TNHH Đại Dương. Địa điểm thu mua chủ yếu tại cảng cá Hòn Rớ, bến cá Cù Lao, các vị trí thuận lợi xung quanh cầu Xóm Bóng - Nha Trang và ở các tỉnh bạn.

        Năm 2007, các đơn vị trên đã xuất khẩu cá ngừ đại dương đạt được trên 104 triệu USD chiếm 39,7% tổng kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản Khánh Hoà.

Xuất khẩu cá ngừ đại dương của Khánh Hoà năm 2007

Số TT

Các đơn vị

Đơn vị tính

Kim ngạch xuất khẩu

1

Công ty TNHH Hải Vương

Triệu USD

58,225

2

Công ty TNHH Trúc An

- nt -

19,275

3

Công ty TNHH Tín Thịnh

- nt -

17,325

4

Công ty TNHH Thịnh Hưng

- nt -

4,772

5

Công ty TNHH Hoàng Hải

- nt -

3,979

6

Công ty TNHH Đại Dương

- nt -

0.908

 

Tổng cộng

- nt -

104,484

                                           Nguồn: Sở NN&PTNT Khánh Hoà

        Về sản lượng: Sản lượng chính của nghề câu cá ngừ đại dương là cá ngừ vây vàng và rất ít cá ngừ mắt to. Từ tháng 2 đến tháng 6, sản lượng cá ngừ đại dương tương đối cao so với các tháng khác, bình quân sản lượng khai thác một chuyến biển của một tàu trong các tháng này khoảng 700 kg. Sản lượng khai thác cá ngừ đại dương của tỉnh Khánh Hoà hàng năm đạt từ 1.500  - 2.000 tấn.

       Thị trường xuất khẩu: Mỹ, Nhật, Châu Âu và một số nước Châu á. Những doanh nghiệp có kim ngạch xuất khẩu cá ngừ đại dương cao như Công ty TNHH Hải Vương, Công ty TNHH Trúc An, Công ty TNHH Tín Thịnh.

        Nghề câu cá ngừ đại dương nhìn chung có hiệu quả kinh tế, đầu tư trang bị ngư cụ không lớn, kỹ thuật khai thác không quá phức tạp, người lao động dễ thích nghi, giá sản phẩm cao hơn so với các nghề khác. Những năm qua nghề khai thác, chế biến, tiêu thụ cá ngừ đại dương phát triển mạnh đạt được những thành tựu quan trọng như việc nâng sản lượng khai thác xa bờ của ngành, góp phần nâng kim ngạch và mặt hàng thuỷ sản xuất khẩu, bảo vệ an ninh chủ quyền quốc gia, đẩy mạnh phát triển kinh tế, xã hội ven biển.

       Tuy nhiên, do sản lượng không ổn định, mùa vụ khai thác chính tương đối ngắn, kỹ thuật đánh bắt và công nghệ bảo quản sau thu hoạch chưa tốt, giá cả lên xuống thất thường đã ảnh hưởng nhiều đến hiệu quả khai thác của nghề.

       Chất lượng sản phẩm sau thu hoạch không cao, tỷ lệ cá dạt tương đối lớn, nguyên nhân do kỹ thuật khai thác, công nghệ xử lý và bảo quản cá trên tàu sau đánh bắt của ngư dân chưa tốt.

       Để đưa nghề khai thác cá ngừ đại dương Khánh Hoà đạt trình độ khu vực cần khắc phục các yếu kém sau:

       - Tiếp tục triển khai các dự án, các chương trình đánh giá lại nguồn lợi, dự báo ngư trường cá ngừ đại dương, thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng để ngư dân biết. Trên cơ sở trữ lượng nguồn lợi, cần quy hoạch số lượng tàu thuyền hoạt động trên các ngư trường cho phù hợp.

       - Tổ chức thành các đội tàu hoạt động trên cùng một ngư trường, được trang bị hệ thống thông tin đầy đủ, vừa nâng cao hiệu quả sản xuất vừa giúp nhau khi bị thiên tai, rủi ro trên biển.

       - Tổ chức các lớp tập huấn, tuyên truyền giáo dục cho ngư dân chấp hành luật hàng hải và luật quốc tế, phân biệt rõ các đường lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, vùng chồng lấn một số nước, hướng dẫn sử dụng hảI đồ và phương pháp tác nghiệp hải đồ, các chức năng cần thiết của máy định vị vệ tinh, máy thông tin liên lạc,…khi đi khai thác xa bờ.

       - Ban hành tiêu chuẩn về phân loại chất lượng cá ngừ đại dương, tạo điều kiện thuận lợi trong việc mua bán giữa khách hàng và ngư dân khai thác.

       - Tiếp tục mở rộng và nâng cấp các chợ cá, bến cá, cảng cá đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm để phục vụ công tác giao nhận cá ngừ trên bờ, tiến tới tổ chức bán đấu giá để nâng giá sản phẩm cho ngư dân, tránh tình trạng bị ép giá.

       - Tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu cá ngừ đại dương mở rộng thị trường xuất khẩu, tổ chức và tạo điều kiện để các doanh nghiệp tham gia các hội chợ quốc tế nhằm quảng bá thương hiệu cá ngừ đại dương ra thị trường nước ngoài.

       - Tổ chức dịch vụ hậu cần trên biển, giảm chi phí đI về, tổ chức mua trên biển gần các ngư trường để xuất khẩu thẳng ra nước ngoài, nâng cao chất lượng sản phẩm…

       - Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cần hỗ trợ các thuyền nghề, doanh nghiệp để cùng liên doanh, liên kết, hỗ trợ lẫn nhau trong kỹ thuật đánh bắt, bảo quản và tiêu thụ sản phẩm cá ngừ đại dương, nâng cao hiệu quả chuyến biển.      

Mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ và biện pháp thực hiện

 Mục tiêu:

       Góp phần xây dựng ngành thuỷ sản thành một ngành sản xuất hàng hoá lớn, có sức cạnh tranh, có kim ngạch xuất khẩu lớn, góp phần bảo vệ an ninh vùng biển của Tổ quốc; tạo điều kiện thuận lợi cho tăng thu nhập của các hộ đánh bắt và các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu cá ngừ đại dương của Khánh Hoà.

  Phương hướng và nhiệm vụ:     

       Củng cố kiện toàn tổ chức của Hiệp hội chủ yếu là các Chi hội, Tổ hợp tác ở các xã, phường biển có nghề khai thác cá ngừ đại dương.

       Xây dựng Hiệp hội thành tổ chức nòng cốt của các hộ đánh bắt và các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu cá ngừ đại dương của tỉnh Khánh Hoà, cung cấp các chương trình dịch vụ phục vụ hội viên, đào tạo hội viên tay nghề kỹ thuật, kiến thức quản lý kinh tế, và khả năng hội nhập thị trường thế giới.

       Tranh thủ các nguồn lực trong và ngoài Hiệp hội, mở rộng hợp tác quốc tế nhằm thu hút vốn đầu tư, kỹ thuật, công nghệ tiên tiến, gắn sản xuất với tiêu thụ, thực hiện xúc tiến thương mại, xúc tiến xuất khẩu.

       Ngoài Hội phí, bằng các hoạt động sản xuất kinh doanh, Hiệp hội chủ động tạo nguồn kinh phí, tăng cường cơ sở vật chất, đào tạo đội ngũ cán bộ, từng bước chuyên nghiệp hoá cán bộ của các cấp Hội.                                             

 Tổ chức thực hiện:

Đối với Hiệp hội:

       - Căn cứ vào Nghị quyết Đại hội, xây dựng Chương trình kế hoạch hoạt động hàng năm của Hiệp hội góp phần thực hiện các nhiệm vụ chính trị của ngành, xây dựng và phát triển tổ chức Hội ngày càng vững mạnh.

       - Tham gia xây dựng các cơ chế chính sách, quy chế, quy định của ngành trong lĩnh vực khai thác, chế biến, dịch vụ hậu cần và các hoạt động khác.

       - Trong quá trình tổ chức sản xuất kinh doanh của Hiệp hội có những vấn đề phát sinh vướng mắc ở địa phương cần được giải quyết, Hiệp hội có nhiệm vụ đề xuất, kiến nghị với UBND tỉnh, Sở NN&PTNT để có những chủ trương, chính sách, cơ chế phù hợp với tình hình thực tế và sự phát triển chung của ngành. Tiếp tục xúc tiến việc đưa tàu sang Philippin khai thác và xuất khẩu trực tiếp cá ngừ đại dương.

       - Có đối sách và kịp thời ứng phó với các tình huống xảy ra trong thương mại quốc tế. Thực hiện đầy đủ các quy định của ủy ban nghề cá Tây và Trung Thái Bình Dương sau khi Hiệp hội cá Ngừ đại dương Việt Nam gia nhập tổ chức này.

       - Thực hiện tốt việc cung cấp thông tin về đường lối chính sách của Đảng và pháp luật mới của Nhà nước có liên quan và cung cấp các chương trình dịch vụ cho các Chi hội và hội viên như mô hình trình diễn, đào tạo tập huấn, thị trường giá cả, đối tác bạn hàng trong và ngoài nước.

       - Chỉ đạo hướng dẫn việc thành lập các Chi hội cá Ngừ đại dương phường Vĩnh Phước, phường Xương Huân, xã Phước Đồng, hướng dẫn về tổ chức, nội dung và phương thức hoạt động của Chi hội.

       - Xây dựng chương trình, kế hoạch đào tạo đội ngũ cán bộ chuyên trách của Hiệp hội 5 năm (2008 - 2013) và hàng năm.

       - Thường xuyên củng cố các tổ chức Hội đã có, từng bước phát triển các tổ chức Hội mới. Thực hiện các Chi hội đều có trụ sở, địa điểm có quỹ hội tối thiểu 20 triệu đồng.

       - Thực hiện phát thẻ Hội viên

       - Xây dựng và thực hiện chương trình đào tạo đội ngũ cán bộ cấp Hội.

       - Xây dựng Văn phòng Hiệp hội mạnh, ít nhất có từ 1 - 2 chuyên viên chuyên trách.

       - Thực hiện công tác đối nội, đối ngoại thuộc phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệp hội.

Đối với các Chi hội:

       - Tổ chức tốt công tác thông tin tuyên truyền, vận động hội viên nghiêm chính chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong lĩnh vực nghề cá.

       - Xây dựng và nhân rộng các mô hình, điển hình của Chi hội, của ngành về sản xuất kinh doanh, bảo vệ môi trường, cưu hộ cứu nạn, hoạt động công tác Hội.

       - Tổ chức, chỉ đạo sản xuất kinh doanh, tư vấn dịch vụ cho các Tổ hợp tác là tổ chức cơ sở của Chi hội, nhằm góp phần hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của ngành ở địa phương hàng năm. Tiến hành tổ chức Tổ hợp tác ở  các Chi hội cá Ngừ đại dương. Tổ hợp tác được thành lập trên cơ sở của Nghị định của Chính phủ số 151/2007/NĐ-CP ngày 10 tháng 10 năm 2007 về tổ chức và hoạt động của tổ hợp tác.

       - Hợp tác, phối hợp tốt với các đơn vị trong ngoài ngành, tranh thủ các nguồn lực tổ chức đào tạo, tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật cho các hội viên. Tổ chức tham quan, khảo sát, học tập kinh nghiệm các mô hình, điển hình tiên tiến về sản xuất kinh doanh, về quản lý sản xuất, về công tác Hội trong và ngoài nước.


VP Tỉnh hội




CÁC TIN KHÁC
  NGHỀ ĐĂNG KHÁNH HÒA NĂM 2016
  TỔNG KẾT NGHỀ ĐĂNG KHANH HOÀ NĂM 2015
  Chia sẻ kinh nghiệm ươm, nuôi tôm thẻ cân trắng
  Hội thảo “Kế hoạch tổng thể về giảm tiêu thụ môi chất lạnh HCFC-22 (R22) trong lĩnh vực chế biến thủy sản”
  Hội thảo “Các giải pháp hỗ trợ ngư dân phát triển kinh tế biển”
  Ra biển lớn, nghề cá Việt Nam đối mặt với thách thức lớn
  HỘI THẢO “PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT GIỐNG TÔM CHÂN TRẮNG”
  Hội nghị Ban vận động thành lập Hiệp hội cá Ngừ đại dương Việt Nam mở rộng
  Danh sách hội viên sử dụng Logo “Nước mắm Nha Trang”
  Hội thảo “phương pháp điều động tàu hoạt động sản xuất và phòng tránh bão trên biển cho tàu thuyền khai thác hải sản”
TIN VẮN



Coppyright Trung tâm nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Phần mềm
Trường Đại học Nha Trang

Hội nghề cá Khánh Hòa - 04 Phan Chu Trinh (Khu liên cơ 2) - Tp Nha Trang