Số lượt truy cập:   572895


Vai trò của quản lý cộng đồng trong việc khôi phục và phát trỉên nguồn lợi Vẹm xanh tại đầm Nha Phu, Khánh Hòa
Hội Nghề cá Khánh Hòa - 04/04/08-10:36:38

Đầm Nha Phu nằm ở phía Bắc vịnh Bình Cang, cách thành phố Nha Trang 20 km, diện tích mặt nước khi thủy triều cao nhất là 5.000 ha, diện tích bãi triều là 1.500 ha. Độ sâu trung bình của đầm 1,5 m. Độ mặn trung bình vào mùa khô: 31,3%o, mùa mưa: 22%o.


I.Đặc điểm tình hình :
         Đầm Nha Phu nằm ở phía Bắc vịnh Bình Cang, cách thành phố Nha Trang 20 km, diện tích mặt nước khi thủy triều cao nhất là 5.000 ha, diện tích bãi triều là 1.500 ha. Độ sâu trung bình của đầm 1,5 m. Độ mặn trung bình vào mùa khô: 31,3%o, mùa mưa: 22%o. Đầm Nha Phu nhận nước ngọt trực tiếp từ các sông Dinh, Đá Bàn, Cà Lam, Ngã Hầu, Rọ Tượng và nhiều khe suối bắt nguồn từ các đồi núi quanh đầm. Nằm dọc theo đầm có 05 xã,gồm 04 xã thuc huyện Ninh Hoà (Ninh Phú, Ninh Hà, Ninh Lộc, Ninh Ích) và xã Vĩnh L­ương thuộc TP Nha Trang; trong đó xã Ninh Ích có diện tích mặt nước lớn nhất 1.500 ha.
        
       Vùng đầm Nha Phu từ lâu được xem là một trong những vùng đặc trưng cho các vực nước ven bờ giàu dinh dưỡng. Nguồn lợi trong đầm rất đa dạng song đã bị khai thác, phá hoại cạn kiệt gây nên sự thoái hoá nghiêm trọng đến môi trường sinh thái bởi các nghề giã nhũi, giã cào, xiếc điện, khai thác tôm Hùm con bằng ánh sáng; Đồng thời gây ra những tranh chấp giữa ngư dân ven đầm làm ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh trật tự tại địa phương. Đời sống kinh tế của đại bộ phận ngư dân gặp rất nhiều khó khăn, thu nhập thấp do nguồn lợi thủy sản bị cạn kiệt. Riêng đối tượng Vẹm Xanh từng là một nguồn lợi quan trọng của đầm Nha Phu trong những năm 80 với sản lượng khai thác 30- 40 tấn/năm đã hầu như cạn kiệt trong thập niên 90.
        
      Từ những đặc điểm tình hình trên việc thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học, xây dựng các mô hình nuôi lồng biển, nuôi nhuyễn thể đặc biệt là nuôi Vẹm xanh là rất cần thiết nhằm giải quyết việc làm, tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho ngư dân nghèo ven biển, góp phần chuyển đổi cơ cấu ngành nghề, hạn chế việc khai thác tập trung ven bờ làm cạn kiệt nguồn lợi thuỷ sản.
 
II. Nội dung và kết quả phục hồi nguồn lợi, phát triển Vẹm xanh tại đầm Nha Phu:

       Trong 02 năm 1997- 1998 Sở Thuỷ sản ®· phối hợp  Viện Hải Dương Học Nha Trang bằng nguồn vốn sự nghiệp khoa học của tỉnh tiến hành thực hiện đề tài:“Nghiên cứu thử nghiệm tái tạo nguồn lợi Vẹm Xanh (Perna viridis) ở đầm Nha Phu Khánh Hòa”. Qua thời  gian nghiên cứu cho thấy môi trường đầm Nha Phu vẫn có khả năng phục hồi được loài Vẹm xanh

       Năm 2000, để  phát huy kết quả nghiên cứu đề tài trên Sở Thuỷ sản Khánh Hoà đã tiến hành thực hiện đề tài :  “ Quản lý nguồn lợi thủy sản ven bờ trên cơ sở cộng đồng tại các thôn biển của nghèo xã Ninh ích huyện Ninh Hoà, Nội dung này đã được Trung tâm Khuyến Ngư Khánh Hoà chủ động phối hợp với Viện Hải Dương Học triển khai. Trung tâm Khuyến ngư phối hợp với chính quyền địa phương thành lập 02 nhóm thực hiện mô hình nuôi Vẹm xanh tại thôn Tân Thành và thôn Ngọc Diêm thuộc xã Ninh Ích; với nguồn kinh phí hỗ trợ cho mçi nhóm mô hình là 9.000.000đ với số lượng giống thả nuôi 500kg. Vẹm giống được mua tại đầm Lăng Cô tỉnh Thừa Thiên Huế, kích cỡ giống thả: 400con/kg. Sau 01 năm thực hiện mô hình Vẹm phát triển tốt, sinh sản và phát tán rất nhanh. Tốc độ tăng trưởng bình quân chiều dài vỏ 6,27mm/tháng và tăng trưởng bình quân trọng lượng 5gr/tháng. Tỉ lệ sống đạt trên 70%. Các chủ mô hình đều có lãi trung bình mỗi hộ 5.000.000- 10.000.000đ.

       Phát huy kết quả đạt được, đầu năm 2001 bằng nguồn kinh phí hỗ trợ của tỉnh, của huyện; Trung tâm Khuyến ngư Khánh Hoà đã phối hợp với Phòng NN&PTNT huyện Ninh Hoà và chính quyền xã thực hiện phöông aùn: “Hỗ trợ kinh phí cho các hộ ngư dân xã Ninh Ích, Ninh Phú nhân rộng mô hình nuôi vẹm bằng cọc xi măng” cho 3 nhóm mô hình gồm 07 hộ ngư dân của 02 thôn Tân Thành vaứ Ngọc Diêm, xã Ninh Ích, và 01 hộ của thôn Hang Dơi xã Ninh Phú, mỗi hộ 2.000.000đ vµ 100 kg giống Vẹm (bằng nguồn giống tại chỗ) để thả nuôi, các hộ hoạt động theo phương thức tự nguyện dưói quản lý chặt chẽ của chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn; kết quả các hộ nuôi đều có lãi khá.
       
     Từ năm 2002 đến nay, các nhóm thực hiện mô hình vẫn hoạt động tốt và trở thành nòng cốt củng cố và nhân rộng moõ hỡnh cho công đồng ngư dân sống ven đầm Nha Phu dưới sự giúp đỡ của chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn. Đặc biệt phát triển nhanh nhất từi xã Ninh Ích. Số hộ nuôi tăng  nhanh từ 20 hộ với sản lượng 25 tấn năm 2001 đến nay tăng lên 400 hộ với sản lượng 3.000- 3500 tấn.
 
       Nhìn chung các hộ nuôi Vẹm Xanh đã có cuộc sống ổn định, thu nhập ngày càng tăng. Năm 2003 bình quân thu nhập của 01 hộ 30.000.000đ/năm, cao nhất 80.000.000đ/năm. Năm 2004 bình quân thu nhập của 01 hộ tăng lên 50.000.000đ/năm, cao nhất 150.000.000đ/năm. Giá bán hiện nay khỏang 5.000đ/kg Vẹm thương phẩm.
       Nguồn lợi Vẹm Xanh đã được phục hồi, tái tạo tại đầm Nha Phu. Giống Vẹm Xanh đã sinh sôi và phát tán khắp các khu vực trên đầm. Người nuôi chỉ cần cắm cọc là có Vẹm giống tự nhiên bám vào. Vẹm giống không những đủ đáp ứng cho người nuôi tại chỗ mà còn xuất bán cho các địa phương trong và ngoài tỉnh.
 
III. Tác dụng của phong trào nuôi Vẹm Xanh tại đầm Nha Phu:
    - Nghề nuôi Vẹm Xanh đã góp phần nâng cao đời sống và giải quyết việc làm ổn định cho hàng ngàn ngư dân lao động tại địa phương quanh đầm.

   - Chuyển đổi cơ cấi nghề nghiệp của  ngư dân quanh đầm từ khai thác thủy sản bằng nghề cấm sang nuôi trồng thủy sản đạt hiệu quả kinh tế cao.

   - Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và nguồn lợi thuỷ sản của công đồng cư dân ven biển (góp phần tái tạo các nguồn thủy sản trên đầm. Ngăn chặn có hiệu quả các nghề cấm khai thác tại các địa phương). Góp phần ổn định tỡnh hỡnh an ninh trật tự, không còn xảy ra xung đột trong cộng đồng ngư dân.

   - Là mô hình Quản lý nghề nuôi trồng thuỷ sản trên cơ sở cộng đồng đã liên kết được sự tham gia của các cơ quan nghiên cứu khoa học, chính quyền địa phương các cấp, các cơ quan chuyên môn và cộng đông ngư dân. Mô hình này là một bước đột phá mới trong việc chuyển đổi từ phương thức quản lý nghề cá cũ lạc hậu sang phương thức quản lý nghề cá mới tiên tiến hơn phù hợp với quy luật phát triển

Phòng KT Sở Thủy sản KH




CÁC TIN KHÁC
  An Giang: Xây dựng vùng nguyên liệu cá tra đạt chuẩn Global GAP
  Nuôi tổng hợp tôm sú, cá dìa và cua
  Hệ thống nuôi thủy sản khép kín (CSA): Giải pháp khả thi nuôi thủy sản sạch
  Đã có giống "tôm thẻ Viện III"
  Phát triển nghề nuôi cá chim vây vàng ở Việt Nam
  Phát hiện đầu tiên ở Việt Nam: Vi khuẩn họ Rickettsia gây "bệnh sữa" trên tôm hùm
  BỆNH VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH TRONG NUÔI CÁ CHẼM THƯƠNG PHẨM
  Cách phòng trừ một số bệnh thường gặp ở tôm hùm
TIN VẮN



Coppyright Trung tâm nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Phần mềm
Trường Đại học Nha Trang

Hội nghề cá Khánh Hòa - 04 Phan Chu Trinh (Khu liên cơ 2) - Tp Nha Trang