Số lượt truy cập:   572430


Nghề câu tay cá ngừ đại dương ở Philippine
Hội Nghề cá Khánh Hòa - 20/04/09-09:31:47

Nghề khai thác cá ngừ đại dương của Philippine phát triển từ khá sớm, ngư dân Philippine sử dụng nhiều loại ngư cụ như: nghề câu tay, câu vàng, câu chạy và lưới rê… để đánh bắt cá ngừ đại dương (cá ngừ vây vàng, cá ngừ mắt to) và các loài cá ngừ khác.


Sản lượng khai thác cá ngừ vào năm 2004 của Philippine khoảng 525.670 tấn, trong đó cá ngừ đại dương là 272.696 tấn, riêng sản lượng cá ngừ của nghề câu tay chiếm khoảng 70.000 tấn/năm. Nghề câu tay các loài cá ngừ đại dương ở đây thường sử dụng các tàu có chiều dài từ 15 - 20m  và có công suất  từ 80 – 160CV.

Ngư trường khai thác của nghề câu tay cá ngừ đại dương của Philippine chủ yếu là vùng biển Philippine, Indonesia, Papua New Guine và vùng đại dương.

Nghề câu tay cá ngừ thường sử dụng kết hợp với chà, người ta dùng chà để tập trung cá, rồi câu tay quanh chà. Mùa vụ khai thác chính hàng năm là các tháng 4, 5, 6 và 11, 12. Các tháng còn lại sản lượng khai thác đạt thấp hơn. Câu cá ban ngày tốt hơn ban đêm, thời điểm câu tốt nhất là vào lúc chập choạng tối và rạng đông.

Ngư cụ sử dụng cho nghề câu tay

-  Dây câu chính: dùng vật liệu là PA sợi đơn số 120 - 140 đảm bảo đủ lực đứt khi giật mạnh và độ căng khi cá mắc câu.

-  Dây câu phụ: dây câu phụ cũng là PA sợi đơn số 60 - 90. Dây này mảnh hơn dây câu chính nhưng nó cũng chịu được sức căng khi cá mắc câu. Chiều dài của dây câu phụ thường ngắn bằng một nửa của dây câu chính và chiều dài dây câu này thường được điều chỉnh dài hay ngắn tuỳ thuộc vào độ sâu lưỡi câu hoạt động.

Hình 1. Mô tả nghề câu tay cá ngừ đại dương quanh chà ở Philippine

- Trang thiết bị phụ tùng kèm theo, gồm:

+  ống câu: ống câu có hình vành khăn, vật liệu dùng làm ống câu là nhôm hoặc gỗ có đường kính ngoài từ 238 - 350mm, rãnh của ống câu có đường kính từ 160- 195mm dùng để quấn dây câu.

+ Chì: dùng viên chì ống có kích thước L = 112-115mm, đường kính 20-30mm, trọng lượng từ 300-400g (hoặc dùng dây kim loại có trọng lượng 0,5kg, đường kính 2,5mm).

+ Khoá xoay: để chống xoắn, hai đầu viên chì dùng hai khoá xoay bằng đồng có chiều dài 63mm.

+ Lưỡi câu: dùng lưỡi câu hình chữ J (kích thước L x H x B = 50x30x25mm, vật liệu bằng thép không gỉ) hoặc lưỡi câu hình bán nguyệt (kích thước L x H x B = 58x32x34mm, vật liệu thép không gỉ).

Kỹ thuật khai thác

-    Chuẩn bị mồi câu:

+ Mồi chính: là mực và cá ngừ nhỏ, trọng lượng của mồi khoảng 70 - 100g(mồi là mực)và từ 100 - 200g(mồi là cá ngừ nhỏ) và từ 4 - 6 miếng mồi nhỏ (mực hoặc cá ngừ cắt nhỏ).

+ Túi mực: túi đựng chất lỏng có màu giống như  mực của con mực để thu hút cá ngừ.

+  Các viên đá nhỏ.

-  Cách mắc mồi câu:

Móc lưỡi câu vào con mực (hoặc cá ngừ nhỏ), móc túi mực vào đốc câu, đặt mồi câu và túi mực lên hòn đá có trọng lượng 400 - 500g, sau đó dùng dây câu quấn 3 - 4 vòng quanh hòn đá để cố định con mực (hoặc cá ngừ nhỏ) vào hòn đá, tiếp theo đặt 2- 3 miếng mực thái nhỏ (hoặc cá ngừ thái nhỏ) lên hòn đá và quấn chặt 4 - 5 vòng vào hòn đá, tiếp tục đặt 2 - 3 miếng mồi còn lại và quấn vào hòn đá, sau đó chập đôi dây câu lại và luồn đầu chập vào các vòng quấn để cố định dây câu không tuột khỏi hòn đá, đồng thời để đảm bảo sao cho khi giật mạnh dây câu đá và những miếng mồi nhỏ sẽ bung ra, cùng lúc que tre nhỏ đã được buộc vào dây câu chính đâm vào túi mực, để mực bung ra dụ cá ngừ lại ăn mồi. 

Hình 2. Cấu tạo túi mực

Hình 3. Cách mắc mồi

- Kỹ thuật thả câu:

Khi mồi câu đã chuẩn bị xong, thuyền trưởng điều khiển cho tàu chạy chậm  quanh chà và thường cách chà 1 khoảng từ 300 - 500m, sau đó các thuỷ thủ từ trên tàu mẹ và các tàu con tung mồi câu xuống nước (tung nhịp nhàng, tránh giật cục sẽ làm hòn đá bung ra), thả dây câu cho mồi câu chìm xuống độ sâu cần câu thường từ 80m đến 200m, dùng tay giật mạnh dây câu nhiều lần cho đến khi hòn đá bung khỏi dây câu, các miếng mồi nhỏ cũng sẽ tung ra, khi đá bung ra sẽ kéo theo que tre chọc vào túi mực, túi mực bị vỡ và nước mực sẽ phụt ra khỏi túi giống như là con mực đang chạy sẽ tăng khả năng hấp dẫn cá ngừ.

- Ngâm câu: Khi thả câu xong là thời gian ngâm câu, thời gian ngâm thường từ 5 - 10 phút, nếu không có cá ăn sẽ thu lưỡi câu lên và thay mồi khác.

- Kỹ thuật thu câu:

Kéo dây câu nhịp nhàng để thu câu, để tránh dây câu bị rối, khi thu đến chì phải để chì riêng ra. Thu chì xong, thu tiếp đến lưỡi câu và mồi câu, kiểm tra mồi câu nếu còn đủ độ tươi sử dụng làm mồi câu tiếp, tháo bỏ túi mực cũ và mắc túi mực mới.

Sau vài lần thả câu không thấy có cá ăn mồi, thuyền trưởng sẽ điều khiển tàu tới các cây chà khác để câu. Nếu dòng chảy mạnh có thể buộc tàu con vào chà, còn khi dòng chảy yếu dùng tàu con chạy quanh cây chà để câu.

- Kỹ thuật bắt cá:

Khi có cá ăn câu, nếu câu ở trên tàu mẹ thì 2 thuỷ thủ thay nhau kéo dây câu để bắt cá. Do cá mới ăn câu còn rất khoẻ nên khi kéo dây câu phải rất thận trọng, cá chạy loăng quăng thì phải nới dây câu để không bị bứt lưỡi câu khỏi miệng cá, cá bơi có xu hướng trồi lên mặt nước phải thu nhanh dây câu, nếu câu ở tàu con thì phải gọi tàu khác đến hỗ trợ thu dây câu để bắt cá.

Bắt cá trên tàu mẹ dễ dàng hơn ở tàu con, thời gian bắt cá ở tàu con có khi kéo dài tới hàng giờ, khi cá đã mệt thì mới thu dây câu và kéo cá lên mặt nước, khi cá trồi lên mặt nước một thuỷ thủ dùng móc sắt nhọn móc vào mang cá (tránh móc vào thân cá sẽ làm giảm giá trị của cá) kéo lên tàu. Sản lượng khai thác của 1 tàu con trong 1 chuyến biển (5 ngày) đạt khoảng 300 kg cá ngừ vây vàng.

Hình 4. Câu cá trên tàu con

 Hình 5. Cách kéo cá lên tàu con

Tài liệu tham khảo

1.    Lê Văn Bôn và Nguyễn Phi Toàn, 2005. Báo cáo chuyến đi thực tập kỹ thuật khai thác cá ngừ đại dương bằng nghề câu tay ở Philippine.

2.    Edgardo A.Togonon, 2002. Tuna handline fishing in tuna productivity enhancemnent program (TPEP) reserve area.

3.    Fileonor O.Eleserrio, 2005.  Tuna aggregating device in the Philippines.

4.    SEAFDEC, 2004.  Fishing gear and methods in Southeast Asia - Philippines Part 2.

Nguyễn Văn Kháng

            Lê Văn Bôn

Theo Bản tin số 2
Viện Nghiên cứu Hải Sản




CÁC TIN KHÁC
  GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN TÀU CÁ VỎ COMPOSITE ĐÃ ĐẾN !!!
  MỘT SỐ SẢN PHẨM MỚI
  Tóm tắt Hướng dẫn làm lạnh và đông lạnh trên tàu để bảo quản chất lượng an toàn cá ngừ vây ngực dài (albacore Tuna)
  Lần đầu tiên ở Việt Nam đánh bắt được cá ngừ đại dương giống và vận chuyển sống thành công về vùng ven biển miền Trung
  13,9 triệu euro dành cho dự án "Giám sát tàu cá sử dụng công nghệ vệ tinh"
  Giảm thiểu sản lượng rùa biển bị đánh bắt ngẫu nhiên trong nghề câu vàng
  Không thể khai thác biển, đảo bằng tư duy nông nghiệp
  Ứng dụng GPS và GIS trong quản lý đội tàu khai thác hảI sản xa bờ
  KỸ THUẬT CÂU CÁ NGỪ ĐẠI DƯƠNG
  Kiên Giang: Cảnh báo nhiều loài động vật biển quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng
TIN VẮN



Coppyright Trung tâm nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Phần mềm
Trường Đại học Nha Trang

Hội nghề cá Khánh Hòa - 04 Phan Chu Trinh (Khu liên cơ 2) - Tp Nha Trang