Số lượt truy cập:   572428


Tôm hùm bị bệnh – nỗi lo chung của ngư dân và nhà nước.
Administrator - - 31/12/07-10:01:44

Khánh Hòa là địa phương có nghề nuôi tôm hùm lớn nhất Việt Nam. Toàn tỉnh có tổng số khoảng 29.800 ô lồng nuôi tôm hùm, trong đó Nha Trang có khoảng 8472 ô lồng, Vạn Ninh khoảng 7598 ô lồng, Ninh Hoà 500 ô lồng (200 ô lồng ương tôm hùm giống) và Cam Ranh có khoảng 13.230 ô lồng.


Khánh Hòa là địa phương có nghề nuôi tôm hùm lớn nhất Việt Nam. Toàn tỉnh có tổng số khoảng 29.800 ô lồng nuôi tôm hùm, trong đó Nha Trang có khoảng 8472 ô lồng, Vạn Ninh khoảng 7598 ô lồng, Ninh Hoà 500 ô lồng (200 ô lồng ương tôm hùm giống) và Cam Ranh có khoảng 13.230 ô lồng. Sản lượng tôm hùm nuôi ở Khánh Hòa đạt hơn 1000 tấn/năm. Đây là nghề nuôi có hiệu quả nhất  mang lại hiệu quả cao cho người  nuôi vì giá bán cao, tôm lại ít bị bệnh. Từ trước đến nay, tôm hùm thường gặp các bệnh như đen mang, đỏ thân, bệnh cao su, long hở đầu, đầu to, su hà bám…Các bệnh trên xảy ra với tỉ lệ rất thấp, người nuôi tôm hùm đã biết cách chữa trị và không gây hậu quả nghiêm trọng. Nghề  nuôi tôm hùm từ đó đến nay đã nhanh chóng phát triển. Năm 2001 có 12798 ô lồng thì đến nay đã tăng lên 2,3 lần. Sở Thủy sản đã trình  UBND tỉnh Khánh Hòa phê duyệt quy hoạch nuôi lồng  biển để làm cơ sở triển khai thực hiện trong thời gian tới.
Từ tháng 7 năm 2006, tôm hùm nuôi ở Bình Ba (Cam Ranh) có hiện tượng bỏ ăn, hoạt động yếu, phần bụng ở đốt giáp phần đầu ngực có màu trắng đục và tôm chết rãi rác. Sở Thủy sản đã chỉ đạo Chi cục BVNL Thủy sản phối hợp với Viện Nghiên cứu NTTS III, Phòng Kinh tế thị xã Cam Ranh, UBND xã Cam Bình cùng tiến hành khảo sát hiện trường, thu mẫu xét nghiệm. tôm hùm bệnh, môi trường khu vực nuôi.
     - Kết quả khảo sát thực tế: tôm hùm chết có hiện tượng đục cơ phần bụng, đầu tiên xuất hiện ở đốt giáp phần đầu ngực, sau đó lan dần theo từng đốt. Từ khi phát hiện tôm bỏ ăn và có dấu hiệu như trên thì tôm có thể sống được 2 – 5 ngày. Khi tiến hành giải phẫu và chọc phần bụng thì có nước màu trắng như sữa rất hôi chảy ra, phần khối gan tụy cũng bị hoại tử và có nước chuyển màu trắng đục nhưng đặc hơn so với phần nước ở thân tôm hùm. Người dân nuôi tôm hùm gọi bệnh này là bệnh “tôm sữa”.
     - Kết quả xét nghiệm của Viện Nghiên cứu NTTS III:
      + Phân tích mẫu tôm hùm bị bệnh cho thấy có sự hiện diện của 2 loài vi khuẩn thuộc giống Vibrio đó là: Vibrio alginolyticus; V.fluvialis; phân tích ký sinh trùng cho thấy có sự hiển diện của vi bào tử trùng (Microsporodians) trong cơ và mang tương đối cao.
     + Phân tích mẫu môi trường không phát hiện nấm thường gây bệnh cho tôm hùm, tổng số lượng vi khuẩn hiếu khí và vi khuẩn vibrio chưa vượt ngưỡng theo TCN 101:1997.
      Qua kết quả kiểm tra, Sở Thủy sản Khánh Hòa đã chỉ đạo triển khai:
- Tổ chức tuyên truyền phổ biến cho ngư dân nuôi tôm hùm biết tình hình bệnh tôm hùm, phương pháp phát hiện, biện pháp phòng bệnh và cách ly.
- Hướng dẫn và vận động các hộ ngư dân thực hiện nghiêm túc một số biện pháp phòng bệnh chung cho tôm hùm như:
   + Thường xuyên vệ sinh lồng nuôi để giữ cho lồng nuôi thông thoáng, sạch sẽ, nước dễ lưu thông. Chuyển lồng nuôi đến  vị  trí  nước  sâu hơn.
   + Không xả rác thải xuống khu vực nuôi kể cả thức ăn thừa của tôm hùm.
   + Thường xuyên theo dõi tình hình sức khỏe tôm.
   + Khi phát hiện dấu hiệu bệnh phải cách ly để tránh lây lan và báo cáo ngay với UBND xã, các cơ quan chức năng để tiến hành kiểm tra và thu mẫu xét nghiệm.
Tuy nhiên bệnh vẫn không thuyên giảm và tôm hùm vẫn chết.
Tháng 12/2006 Chi cục BVNL Thủy sản Khánh Hòa kết hợp với Viện Hải dương học tiếp tục khảo sát, lấy mẫu tôm bệnh và các nguồn thức ăn đang sử dụng của tôm hùm nuôi khu vực Bình Ba xét nghiệm. Kết quả cho thấy thức ăn cá tạp có mật độ vi khuẩn gây bệnh cao (Vibrio, Fecal coliform, Shi-sam). Từ kết quả xét nghiệm trên, Sở đã chỉ đạo  khuyến cáo người dân trong việc lựa chọn thức ăn cho tôm hùm để giảm thiểu tác nhân gây bệnh đồng thời áp dụng các biện pháp phòng bệnh tổng hợp. Người dân cũng đã thực hiện theo các khuyến cáo của cơ quan quản lý ngành nhưng bệnh vẫn không giảm.
Trước tình hình trên, Bộ Thủy sản đã có công văn số 387/BTS-NTTS ngày 28/02/2007 và công văn số 436/BTS-NTTS ngày 05/3/2007 giao cho Viện Nghiên cứu NTTS III phối hợp với Sở Thủy sản Khánh Hòa, Phú Yên điều tra, khảo sát, xác định nguyên nhân và đề xuất giải pháp khắc phục tình trạng bệnh trên.
 Sở Thủy sản Khánh Hòa đã phối hợp với Viện Nghiên cứu NTTS III tiến hành việc theo dõi, lấy mẫu xét nghiệm để tìm nguyên nhân.
Tháng 5/2007, Chi cục BVNL Thủy sản tiếp tục lấy mẫu tôm hùm bệnh, nước vùng nuôi, chất đáy, thức ăn tôm hùm như cá tạp, sò, mực, ốc bươu vàng…để xét nghiệm. Kết quả xét nghiệm cho thấy có sự hiện diện của 3 loài vi khuẩn V.fluvialis, V. alginolyticus, V. damsel trên tôm hùm bệnh và các mẫu thức ăn. Ngoài ra, trên mẫu tôm hùm bệnh còn phát hiện có sự cảm nhiễm của nấm Fusarium sp, ký sinh trùng trong máu và cơ của tôm hùm bệnh (Microsporodians).
Như vậy, qua các lần khảo sát và lấy mẫu phân tích, xét nghiệm tại vùng nuôi tôm hùm Bình Ba – Cam Ranh vẫn chưa xác định được tác nhân gây bệnh chủ yếu trên tôm hùm nuôi.
* Đến tháng 7/2007 vùng nuôi tôm hùm ở huyện Vạn Ninh (Xuân Tự - Vạn Hưng, Đầm Môn – Vạn Thạnh) lại xảy ra hiện tượng tôm hùm chết nhiều với các triệu chứng như trên. Sở Thủy sản Khánh Hòa đã chỉ đạo Chi cục BVNL Thủy sản phối hợp với cơ quan nghiên cứu tiến hành đi khảo sát và lấy mẫu tại khu vực Xuân Tự, Vạn Ninh. Kết quả cho thấy tôm hùm bệnh và vật bám trên lồng nuôi nhiễm vi khuẩn gây bệnh ở mức cao, bao gồm các loài vi khuẩn: Fecal coliform, Vibrio, Staphylococcus aureus và nấm, trong đó Staphylococcus aureus cảm nhiễm với mức độ rất cao. Sở Thủy sản đã chỉ đạo địa phương thực hiện các biện pháp vệ sinh lồng nuôi và phòng bệnh tổng hợp cho tôm hùm nuôi nhưng bệnh vẫn không giảm.
Ngày 06/9/2007 Sở Thủy sản tổ chức mời Viện Nghiên cứu NTTS III, Viện Hải dương học, Chi cục BVNL Thủy sản, Trung tâm Khuyến Ngư, Thanh tra Thủy sản, các Phòng Kinh tế cùng họp để phân tích tìm nguyên nhân tôm hùm chết, bàn biện pháp khắc phục. Qua báo cáo phản ảnh của các Phòng Kinh tế thì bệnh “tôm sữa” đã làm chết khoảng 20 - 25% tôm hùm đang nuôi. Người nuôi đã thực hiện các biện pháp phòng bệnh theo hướng dẫn nhưng bệnh vẫn không giảm. Người dân đang sử dụng một số kháng sinh có công dụng chữa trị các bệnh đường ruột, đục thân, viêm gan tụy dùng cho tôm sú (thậm chí có kháng sinh dùng cho người) để chữa trị như Doxycyline, Vime N333, Enrocine, Ossi-C....trộn với thức ăn cho tôm hùm ăn.. Cho ăn trong 2-5 ngày thì thấy tôm hùm giảm chết, có lồng ngưng chết nhưng khoảng 2 tuần đến 1 tháng lại bị bệnh lại. Hiện tại người dân đang tiến hành thu hoạch và bán các loại tôm hùm  khỏe và đạt kích cở thương phẩm.
 Ngày 14/9/2007 Chi cục BVNL Thủy sản phối hợp với Viện Nghiên cứu NTTS III tiếp tục khảo sát và lấy mẫu nước, mẫu trầm tích, mẫu tôm hùm bệnh khu vực Đầm Môn – Vạn Thạnh - Vạn Ninh để gửi xét nghiệm. Mẫu đang được kiểm tra,  tìm nguyên nhân.
          Bệnh “tôm sữa” là bệnh rất nguy hiểm, ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng đến việc nuôi tôm hùm lồng tại Khánh Hòa, hiện nay vẫn đang xảy ra chưa thuyên giảm. Và các kết quả xét nghiệm chưa đưa ra được nguyên nhân cụ thể để triển khai việc phòng trị bệnh. Tính đến đâù tháng 10/2007 thì số lượng tôm hùm bị chết khoảng 40-50% số lượng tôm hùm đang nuôi tại Khánh Hòa.
       Sở Thủy sản Khánh Hòa đã báo cáo tình hình tôm hùm bị bệnh chết và kiến nghị Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn :
 - Khẩn trương chỉ đạo các cơ quan chức năng thực hiện việc nghiên cứu sâu về hiện tượng bệnh “tôm sữa” của tôm hùm để tìm ra nguyên nhân và biện pháp phòng, trị bệnh hữu hiệu, phổ biến hướng dẫn người dân thực hiện.  
- Bệnh “ tôm sữa” trên  tôm hùm đã xảy ra tại các tỉnh khu vực miền Trung như Phú Yên, Khánh Hoà . . .và đang tiếp tục lan ra tại 1 số địa phương của tỉnh Khánh Hoà, đề nghị Bộ trước mắt nên có chỉ đạo cụ thể để hạn chế việc phát triển bệnh.
 
- Triển khai đề tài về bệnh của tôm hùm, sản xuất giống tôm hùm, thức ăn cho tôm hùm, phương pháp kiểm dịch giống tôm hùm, quan trắc môi trường nuôi để phục vụ nghề nuôi tôm hùm có hiệu quả và bền vững.
 
- Nhà nước nên có hỗ trợ cho ngư dân 1 phần về tiền giống tôm hùm để ngư dân khôi phục lại sản xuất, tiếp tục nghề nuôi tôm hùm tại các địa phương.
 
      Trước bức xúc trên, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Cao Đức  Phát  đã trực  tiếp đi tìm hiểu nắm tình hình thực tế tại các tỉnh miền Trung, sau đó triệu tập cuộc  họp, chỉ đạo thành lập ngay Tổ công tác  giải  quyết  vấn  đề  dịch  bệnh  tôm hùm  tại 1 số tỉnh  miền  Trung, giao nhiệm vụ cho ông Trần  Tử  Cương - Cục  trưởng Cục  Quản  lý  Chất  lượng  An toàn  và  Vệ  sinh Thú  Y Thủy  sản làm tổ trưởng chịu  trách  nhiệm  tổ  chức  phối  hợp  với  các cơ quan  Viện  Nghiên cứu NTTS 3, Viện  Hải  dương học, Trường  Đại  học Nha Trang, các  Sở  Thủy  sản  địa  phương Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, các  Trung tâm Nafiqaved vùng 2, 3 . . .  triển  khai  ngay việc  nghiên cứu  tìm  nguyên nhân khắc  phục nhanh nhất, sử  dụng  kinh phí từ nguồn  ngân sách của Bộ Nông nghiệp và PTNT.
 
     Ngày  9/10/2007 Bộ Nông nghiệp và PTNT tổ  chức  Đoàn  Công tác  do Thứ  trưởng  Nguyễn  Việt  Thắng  làm  trưởng  đoàn  đi khảo  sát  cụ  thể  hiện  trường  nuôi tôm hùm  vịnh  Vân Phong  tỉnh Khánh Hoà  và  sau đó  tổ  chức  cuộc  họp  với  các  cơ  quan liên quan của  các  tỉnh  miền  Trung để  bàn  giải  pháp  khắc  phục.
 
      Hy vọng với sự chỉ  đạo  nổ lực của Ban Lãnh  đạo  Bộ Nông nghiệp và PTNT cùng  các  cơ  quan nhà nước liên quan, sự cộng tác phối  hợp  chặt chẽ nhiệt tình của người nuôi, nghề nuôi tôm hùm sẽ  tiếp tục phát triển trong thời gian tới ./.

Phòng Kỹ thuật Sở TS KH




CÁC TIN KHÁC
  Hội Nghề cá Việt Nam: Làm việc với Bộ Nội vụ về Công tác chuẩn bị Đại hội nhiệm kỳ IV (2017 - 2022)
  Hội Nghề cá Việt Nam: Khó khăn không ngăn hành động
  Kiên Giang: Nuôi lồng bè theo công nghệ Na Uy
  Tổng sản lượng khai thác thủy sản vụ cá Bắc đạt 1.416 nghìn tấn
  Xác định kích thước mắt lưới rê phù hợp để khai thác cá ngừ chấm tại miền Trung và Đông Nam bộ
  Tình hình sản xuất, kinh doanh ngành Thủy sản Khánh Hòa 9 tháng đầu năm 2007
  Sản xuất giống và nuôi thương phẩm cá Chẽm (Lates calcarifer) tại Khánh Hòa.
  Tình hình xuất khẩu thủy sản Việt nam 8 tháng đầu năm 2007.
  GĐ Hội NTTS Thế giới nhận xét về ngành nuôi trồng TS VN
  Xí nghiệp khai thác và dịch vụ thủy sản Khánh Hòa - Ba mươi năm là một chặng đường
TIN VẮN



Coppyright Trung tâm nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Phần mềm
Trường Đại học Nha Trang

Hội nghề cá Khánh Hòa - 04 Phan Chu Trinh (Khu liên cơ 2) - Tp Nha Trang