Số lượt truy cập:   577245


Điều gì sẽ xảy ra khi Luật IUU của EU có hiệu lực?
Hội Nghề cá Khánh Hòa - 30/11/09-09:02:28

Luật IUU (illegal, unrepored, unregulated fishing) của EU có hiệu lực vào 1/1/2010. IUU là viết tắt của các hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp, không có báo cáo và không theo qui định ban hành nhằm phòng ngừa, ngăn chặn và loại bỏ mọi hoạt động đánh bắt cá dưới các hình thức này.


Trước tiên, chúng ta hãy xem lại thực trạng nghề khai thác hải sản Việt Nam

Năm 2008, sản lượng của nghề khai thác hải sản Việt Nam đạt gần 2 triệu tấn do 102.000 tàu, thuyền đánh bắt với tổng số lượng người lao động trên tàu khoảng 4,5 triệu người. Nhóm tàu có công suất dưới 90CV khoảng 85.920 chiếc, trong đó có 63.000 tàu loại nhỏ hơn 20CV chủ yếu khai thác vùng ven bờ.

Trong báo cáo tổng kết khai thác vụ Bắc 2008 -2009 và kế hoạch triển khai vụ cá Nam 2009, Cục Khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản (Bộ Nông nghiệp và PTNT) đánh giá tồn tại nghề khai thác hải sản như sau:

        - Chưa kiểm soát được hoạt động tàu thuyền trên biển, một số tàu khai thác xa bờ vẫn tham gia khai thác vùng ven bờ, dẫn đến tăng áp lực khai thác và suy giảm nguồn lợi ven bờ.

        - Tình trạng khai thác hải sản trái phép thường xuyên diễn ra ở nhiều địa phương như: sử dụng chất nổ, kích điện, sử dụng kich thước mắt lưới nhỏ hơn quy định, khai thác không đúng vùng, tuyến theo quy định.

        - Năng lực đánh bắt tuy có tăng nhưng chất lượng đội tàu cá thấp, số lượng tàu cá nhỏ đánh bắt ven bờ quá lớn, trên 50.000 tàu nhỏ đánh bắt hải sản trong tổng số 63.000 tàu cá có công suất nhỏ hơn 20CV là áp lực gây tổn hại nguồn lợi ven bờ, trong đó phần lớn tàu lắp máy cũ, kích thước nhỏ, trang thiết bị trên tàu cá lạc hậu, nhất là thiếu thiết bị thông tin liên lạc và thiết bị đảm bảo an toàn.

        - Nguồn dữ liệu, thông tin về tình hình khai thác chưa được cập nhật thường xuyên, thiếu độ tin cậy để phân tích sâu, đánh giá đúng thực trạng, xây dựng dự báo chính sách và chỉ đạo sản xuất nghề khai thác hải sản.

Rõ ràng với thực trạng nghề khai thác hải sản của Việt Nam như hiện nay thì khó có thể đáp ứng theo luật IUU của EU, bởi vì khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo qui định là thường xuyên xảy ra, đặc biệt là khai thác không báo cáo. Do vậy, cần phải xem xét một cách nghiêm túc hệ thống quản lý nghề cá của ta để có các giải pháp thiết thực nhằm tháo gở rào cản này.

Theo Luật IUU, mỗi một lô hàng thủy sản xuất khẩu sang EU cần phải có một Bản Cam kết của nhà máy chế biến kèm theo Giấy Chứng nhận khai thác. Ít nhất có 12 thông tin cần phải khai báo và được kiểm soát trong Giấy Chứng nhận Khai thác được cấp cho mỗi lô hàng đánh bắt: tên tàu, số đăng ký của tàu, giấy phép khai thác, mô tả sản phẩm khai thác được (loài, mã sản phẩm, khu vực đánh bắt, ngày đánh bắt, khối lượng ước tính), tên chủ tàu…ta thường gọi là nhật ký khai thác. Mặc dù trong Luật Thủy sản có quy định, nhưng cho đến nay không chủ tàu nào thực hiện vì không ai xử lý.

Với thực trạng chuỗi giá trị từ khai thác đến xuất khẩu thủy sản bị cắt khúc như hiện nay thì sẽ rất khó khăn trong việc thực hiện luật IUU của EU.

Chỉ còn hơn một tháng nữa là Luật IUU có hiệu lực, doanh nghiệp thì lo, ngư dân chưa biết, ngay bản thân các Sở địa phương chưa nắm chắc, Cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản chưa “động tĩnh” thì chắc chắn bước vào năm 2010 cung sẽ vượt cầu vì tự doanh nghiệp không hội đủ các chứng từ để xuất khẩu lô hàng, ngư dân không có đầu ra sẽ ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế - xã hội vùng ven biển của Việt Nam. Trong khi đó tổng sản lượng thủy sản xuất khẩu sang EU, hải sản khai thác chiếm tỷ trọng tới 1/3, đạt gần 400 triệu USD.

Giải pháp căn bản là phải có bàn tay can thiệp của nhà nước, tôi đề nghị Bộ Nông nghiệp và PTNT cần nhanh chóng triển khai các biện pháp một cách quyết liệt để nghề cá Việt Nam vượt qua được rào cản mới - luật IUU.

ThS. Võ Thiên Lăng
PCT Hội Nghề cá Việt Nam




CÁC TIN KHÁC
  Các lô hàng cá tra được thông quan nếu có Giấy chứng nhận chất lượng, ATVSTP
  200 tấn hải sản được chứng nhận đủ điều kiện vào EU
  Tài liệu hướng dẫn triển khai Quy chế chứng nhận thủy sản khai thác xuất khẩu vào thị trường Châu Âu
  3 tuần triển khai quy chế IUU - nảy sinh nhiều bất cập!
  Các câu hỏi thường gặp về luật IUU
  Sắp có Quy chế Chứng nhận thuỷ sản có nguồn gốc từ khai thác để thực hiện quy định IUU
  Thực hiện luật IUU cho ngành thủy sản Việt Nam: Nhiều doanh nghiệp chưa sẵn sàng
  Quy định về chống đánh bắt cá bất hợp pháp của Liên minh Châu Âu
  ẢNH HƯỞNG CỦA IUU TỚI XUẤT KHẨU THỦY SẢN
  EU phê duyệt những quy định IUU mới
TIN VẮN



Coppyright Trung tâm nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Phần mềm
Trường Đại học Nha Trang

Hội nghề cá Khánh Hòa - 04 Phan Chu Trinh (Khu liên cơ 2) - Tp Nha Trang